Wikia


De Zuid-Willemsvaart is een kanaal dat als lateraal kanaal van de Maas dient en Maastricht en 's-Hertogenbosch verbindt.

Het begint in Maastricht en loopt vervolgens door Belgisch-Limburg. Ten zuiden van Weert gaat het kanaal weer Nederlands-Limburg binnen. Het laatste gedeelte van het kanaal voert door Noord-Brabant.

Het kanaal is 123 km lang en verbindt volgende plaatsen:

  • Maastricht
  • Lanaken
  • Maasmechelen
  • Dilsen-Stokkem
  • Maaseik
  • Bree
  • Weert
  • Helmond
  • Beek en Donk
  • Veghel
  • Schijndel
  • Bernheze
  • Berlicum
  • Den Dungen
  • Sint-Michielsgestel
  • 's-Hertogenbosch

GeschiedenisEdit

De Zuid-Willemsvaart is een kanaal genoemd naar koning Willem I onder wiens bewind en op wiens instigatie het kanaal tot stand kwam, als alternatief voor de Maasroute. Het kanaal kwam in relatief korte tijd gereed omdat men voor een belangrijk deel gebruik maakte van reeds aanwezige vaarwegen, met name het Canal du Nord ofwel de Noordervaart. Delen van dit kanaal zijn onder de heerschappij van Napoleon Bonaparte gegraven als vaarverbinding aan de Noordgrens van het Franse rijk tussen de Schelde, de Maas en de Rijn. Het gedeelte tussen de Schelde en de Maas bereikte bij Lozen het hoogste niveau. Om het kanaal hier van water te voorzien dachten de Franse autoriteiten aanvankelijk aan de kanalisatie van de Dommel en/of de Aa. Dit plan stamde nog uit het eind van de 18e eeuw en had als doel stadsmest uit 's-Hertogenbosch aan te voeren om daarmee de Peel en de Kempense heidevelden te ontginnen. De Dommel en de Aa voldeden echter niet, dus besloot men Maaswater te gebruiken. Dit werd door het voedingskanaal afgetapt bij Smeermaas en voerde het naar een bassin in Lozen. Aan het kanaaltje werd in 1804 begonnen en het was gereed 1809. Het was slechts 5 meter breed.

Onder koning Willem I werd door middel van een uitgebreide kanalenaanleg actief geprobeerd de verkeersverbindingen te verbeteren en zo vooral het handelsverkeer in de noordelijke Nederlanden te doen herleven. De Zuidelijke Willemsvaart was bedoeld om het Luikse industriebekken en de Noord-Nederlandse handelssteden te verbinden en een betrouwbaar alternatief te bieden voor de Maasvaart. De ontsluiting van het tussengebied was geen belangrijk uitgangspunt: het kanaal ging bijna overal aan de bestaande bebouwing voorbij. Voor het tracé viel de keuze in Noord-Brabant uiteindelijk op het Aa-dal. Deze rivier kruist dan ook op diverse plaatsen het kanaal. In 1821 viel het besluit tot de aanleg. Op 1 juli 1825 kwam het gedeelte van 's-Hertogenbosch tot Helmond gereed en in 1826 volgde de openstelling van het verdere kanaal voor zover het toen gereed was, tot Maastricht. De doortrekking tot aan Luik vond pas na de Belgische afscheiding plaats. Het kanaal kreeg bij het officiële begin van de werkzaamheden, op 11 november 1822, de naam Zuid-Willemsvaart, mede ter onderscheiding van het Noord-Willemskanaal in Drenthe. Er is ook nog een derde Willemsvaart in Zwolle.

GegevensEdit

De afstand tussen begin- en eindpunt is 122,5 kilometer, en het hoogteverschil tussen de twee punten 40 meter. Om het verval te overbruggen waren 21 sluizen nodig. Veruit de meeste sluizen bevinden zich op Nederlands grondgebied; met de toenmalige stand van de techniek was per sluis een verval van circa twee meter mogelijk. De meeste sluizen werden gecombineerd met een brug en bij doorgaande wegverbindingen gepositioneerd. Het kanaal is met handkracht gegraven, de aanleg kostte uiteindelijk 4,45 miljoen gulden.

Heden en toekomstEdit

Gedurende de bijna twee eeuwen van het bestaan zijn het kanaal en de bijbehorende kunstwerken danig veranderd wat betreft uit- en maatvoering. In de laatste decennia van de 20e eeuw is een aantal verbredingswerkzaamheden uitgevoerd. Een van de meest ingrijpende was de omleiding ten oosten van de stad Helmond. Nadat hiervoor in 1982 het fiat was gegeven heeft men jarenlang grondwerkzaamheden uitgevoerd, waarbij ook tal van nieuwe bruggen moesten worden aangelegd, alsmede een grote sluis. Deze sluis verving een drietal kleinere sluizen, te weten sluis 7, 8 en 9. In 1993 kwamen de werkzaamheden gereed. Het riviertje de Aa, dat reeds onder de naam Nieuwe Aa was omgeleid, kwam, na via een duiker onder het nieuwe kanaal te zijn doorgevoerd, benedenstrooms van de sluis in de kanaalomleiding uit. Ter hoogte van Beek en Donk vervolgde de Aa dan weer haar loop, en ontving water dat via een stuw uit het kanaal werd geleid.

De omleiding zorgde er tevens voor dat de oude Zuid-Willemsvaart, die de kom van Helmond altijd in tweeën had gesneden, nu in het stedelijk geheel van Helmond kon worden opgenomen.

In het Nationaal Verkeers en Vervoersplan (NVVP) is de Zuid-Willemsvaart tussen de Maas en Veghel opgenomen als onderdeel van het hoofdvaarwegennet en moet dus bevaarbaar zijn voor scheepvaart van klasse IV. Momenteel voert de Zuid-Willemsvaart vanaf Den Dungen door het centrum van 's-Hertogenbosch en is daar slechts geschikt voor scheepvaart van klasse II (type Kempenaar).

Dit probleem wordt opgelost door vanuit Den Dungen een nieuwe aftakking te graven naar de Maas, langs de A2, tussen 's-Hertogenbosch en Rosmalen. De Zuid-Willemsvaart wordt niet gedempt in het centrum van 's-Hertogenbosch, maar zal hierdoor gewoon niet meer gebruikt worden door de beroepsvaart. In augustus 2010 werd bekend, dat de gunning aan de aannemerscombinatie Willems Unie definitief het kanaal om de stad mag graven.

Vanaf 2010 kunnen schepen efficiënter en eenvoudiger schutten in de sluizen 4, 5 en 6 in de Zuid-Willemsvaart. Deze verouderde werken zijn tussen 2008 en 2010 vervangen. Eerst is de vervuilde westoever bij sluis 6 gesaneerd, vervolgens zijn de sluizen gebouwd en ten slotte zijn de oude sluizen afgebroken. De sluizen waren tenslotte nog eens 3 maanden gestremd. Maar sinds 3 mei 2010 zijn de nieuwe sluizen geopend voor de scheepvaart. Ze worden vanaf die tijd centraal vanuit Schijndel bediend.

WatersportEdit

De Zuid-Willemsvaart wordt door verschillende sportverenigingen gebruikt voor recreatieve en wedstrijddoeleinden. Zo roeit de Maastrichtse Studentenroeivereniging Saurus er ten noorden van Maastricht.

Bron: Zuid-Willemsvaart. (2012, november 25). Wikipedia, de vrije encyclopedie. Opgehaald 08:50, november 25, 2012 van //nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Zuid-Willemsvaart&oldid=33751624.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Around Wikia's network

Random Wiki